|
 Pieter Jelmers verkoopt na veertig jaar zijn zaak aan zijn zoons Jelmer Pieters en Jan Pieters. Zij gaan een maatschap aan onder de naam "firma Gebrs. Tichelaar". Zij moderniseren de gleibakkerij al vrij snel en kopen een dakpannenfabriek aan.
De intrede van de stoommachine luidt een hele reeks veranderingen in in de manier van produceren. De concurrentie met de bedrijven in Engeland en die van het metalen huishoudgerei was zwaar. Een in 1870 gebouwde oven moest al na acht jaar weer worden afgebroken.
Na de Eerste Wereldoorlog werd de firma omgezet in een N.V., waarin ook 'n tweede dakpannenfabriek werd ondergebracht. Later werd deze N.V. weer gesplitst in een tweetal aparte bedrijven. Eén voor de gleibakkerij en één voor de produktie van dakpannen en draineerbuizen. Mededirecteur A. L. de Vries had hierover de leiding.
 Na de moeilijke periode van de crisistijd in de jaren '30 en de Tweede Wereldoorlog brak na de bevrijding een periode van voorspoed aan. Dit mede omdat er een enorm tekort was aan zaken aan hout, papier en metaal. De cadeauwinkels hadden weinig of niets te bieden. Jan Pieters is daar handig op ingespeeld. Voor het uitbreken van de oorlog had hij grote voorraden glazuur gehamsterd. Daar kon hij nu zijn voordeel mee doen. Massa's aardewerk voor de geschenkenwinkels konden worden geproduceerd. De groei van het bedrijf is mede af te lezen aan het aantal werknemers dat men in dienst had. In de periode 1940 - 1945 negentien en rond 1985 honderdtwintig mensen. Pieter Jan wist veel van zijn ideëen
te realiseren. In de jaren '80 en '90 moest echter weer fors worden gesaneerd.
Meer dan de helft van de 200 man die in dienst zijn verliest zijn baan.
Nieuwe richting Koninklijke Tichelaar
In 1998 slaat het bedrijf een nieuwe richting
in. De Koninklijke Tichelaar verandert het van een voorraadgestuurd bedrijf naar een
ordergerichte fabriek. Richtte men zich voorheen op de productie van
handbeschilderd aardewerk en tegels, nu levert het bedrijf maatwerk aan
opdrachtgevers in de hoek van de exclusieve geschenken.
Men gaat samenwerken
met een aantal Nederlandse ontwerpers, zoals Arian Brekveld, Hella Jongerius en
Studio Job. Omdat het bedrijf een grote keramische kennis bezit en de
noodzakelijke ambachtelijke vaardigheden in huis heeft, werkt men samen met
architecten bij grote projecten in het buitenland. Een voorbeeld hiervan is de
bekleding van de gevel van het Museum Art of Design in New York. |
In 1698 echter moet het tichelwerk van Freerk Jans zijn verdwenen, want er is sprake van "'t afgebroocken tichelwercksplaets" Op of bij deze plaats moet rond dezelfde tijd door Freerk Jans een nieuwe gleibakkerij zijn gebouwd, want volgens een aantekening uit 1699 kochten Freerk Jans en Jouwer Emes van Willem Pauwels "
Vragen, bijdragen, verbeteringen: e-mail info@fries-aardewerk.nl
Naar Albert Buursma
Tussen ongeveer 1594 en 1699 bevond zich op het terrein van de huidige "Koninklijke Tichelaar" een bedrijf dat geen tegels en aardewerk produceerde, maar tichels (bakstenen). Tichelaar was dus dan ook het beroep van de achtereenvolgende eigenaren.
Freerk Jans kreeg dit tichelwerk in 1688 gedeeltelijk in handen en in 1694 werd hij tichelaar van het gehele bedrijf. Hij bouwde dit tichelwerk om in een glijbakkerij, waar geglazuurd aardewerk en tegels werden gemaakt. Sindsdien is dat zo gebleven en waren het ook de nakomelingen van Freerk Jans Tichelaar die het bedrijf voortzetten.
In de 17de eeuw kende Makkum een drietal tichelwerken. Eén bevond zich ten noorden van de Grote Zijlroede op dezelfde plaats waar nu "Tichelaars Koninklijke Makkumer Aardewerk- en Tegelfabriek" is gehuisvesd. Dit tichelwerk wordt voor het eerst in 1594 vermeld. Schelte Watzes koopt in 1626 dit tichelwerk met alles wat er bij hoort, oven, loodsen, gereedschappen, voorraden en een huis. Met deze aankoop komt het tichelwerk in het bezit van de familie Tichelaar in de vrouwelijke lijn.