|
 [foto:
Hendrik van der Wal]Rond
1960 start Hendrik van der Wal in Makkum in de avonduren bij hem thuis zijn
bedrijfje. De ovenist van Tichelaar Makkum schildert dan thuis en geeft ook
andere schilders de gelegenheid om iets bij te verdienen. Hendrik van der
Wal had toen zo'n 10 jaar bij Tichelaar gewerkt. Op 1 juni 1962 begint Van
der Wal in een pand in de Middenstraat van Makkum een fabriekje. Twee zoons:
Harm Hendrik (Harmen) en Arend (Arie) komen ook in het bedrijf. Harmen heeft
een opleiding tot schilder bij Tichelaar gehad. Arie was zeeman. De
schoonzoon van Hendrik van der Wal, Henk Nauta, wordt opgeleid tot
tegelbakker. Henk Nauta zal later het bedrijf onder eigen naam voortzetten.
In 1968 koopt Van der wal het pand Middenstraat 7 aan. Een schuur wordt
afgebroken en de fabriek gebouwd. In 1970 volgt de gewenste toonzaal.
In
1972 volgt een ernstige tegenvaller: het bedrijf dat de klei voor de
gecraquelleerde tegels levert, houdt op te bestaan. Van der Wal neemt het
bedrijf over en verplaatst de productie van tegels naar Kessel. Hendrik van
der Wal en zoon Harmen verhuizen daarvoor ook naar Kessel. Arie van der Wal
en Henk Nauta blijven in Makkum.
Nemidex uit Sevenum bracht de productie van Van der wal op de Markt.
Eveneens in 1972 sluiten Van der Wal en Nemidex een contract waarin wordt
vastgelegd dat Nemidex gedurende 5 jaar de tegels van Van der Wal tegen een
vaste prijs afneemt. Na 3 jaar blijkt dat niet meer uit te kunnen. Het
bedrijf van Van der Wal in Kessel, maar ook in Makkum gaan failliet.
Tichelaar koopt het pand en het inventaris en brengt daar tijdelijk de
tegelbakkerij en laboratorium in onder.
Plaatselijke berichten
Nieuw aardewerkfabriek geopend
MAKKUM. Dezer dagen is in Makkum een tweede
aardewerkfabriek geopend. Het is het tegel- en aardewerkfabriek van H. v.d.
Wal en zn. Ingewijden zullen weten dat de v.d. Wals al enige jaren een eigen
bedrijf voeren. Kort geleden kreeg men de beschikking over een ruimte in de
MIddenstraat, wat is verbouwd tot een fabriek. Nou ja, een fabriekje, zegt
op bescheiden toon de heer v. d. Wal.
De heer H. v. d. Wal (53) heeft
veel liefde voor zijn vak en ziet de toekomst hoopgevend tegemoet, met zijn
twee zoons die hem terzijde staan. Je kunt eigenlijk spreken van een
familiezaakje zegt men ons, want ook de vrouwen werken in het bedrijf mee.
In totaal werken er acht man in het bedrijf. De heer v. d. Wal begon op 1
juni 1962 heteigen bedrijf. Bedrijfsruimte was nagenoeg niet aanwezig, zodat
de kleiprodukten gedeeltelijk bij zoon Harmen (25) op de Voorstraat werden
gemaakt, de afwerking geschiedde dan bij v. d. wal sr. op de bovenverdieping
van zijn huis in de Middenstraat. Zoon Arie (26) heeft eerst verschillende
beroepen beoefend, maar zit nu ook voor de volle honderd procent in eigen
bedrijf.
De pas geopende fabriek omvat o.a. een kleiopslag, ovenruimte,
vormruimte, een schilderruimte en garage. T.z.t. hoopt men nog een showroom
te openen. Het bedrijf is uitgerust met volautomatische ovens. We vroegen
naar de kapaciteit van een der ovens. Hierin kunnen 500 tegels tegelijk
gedroogd worden. De oven wordt sterk verhit tot een temperatuur boven de
1000 gr. C.
De tegels vormen de voornaamste produktie. Met Duitsland
heeft de heer v. d. Wal een kontrakt van vijf jaar lopen. Er worden echter
ook sieraardewerken gefabriceerd. De export van de gekraleerde tegels gaan
in hoofdzaak naar Duitsland en Frankrijk, verder ook nog naar België en
Amerika. De tegels worden veel gebruikt voor het inrichten van oudhollandse
keukens.
Het sieraardewerk blijft mee in eigen land. De kapaciteit ligt
rond de 3000 tegels per week, elke tegel gaat 15 keer door de handen voor ze
klaar zijn voor verzending. We zouden wel 10.000 per week kunnen afleveren,
maar daar kunnen we niet aan voldoen omdat we daar niet op zijn ingesteld.
De klant vraagt handwerk, machinaal zou natuurlijk veel vlugger gaan, maar
men wil uitsluitend handwerk. De klei voor de tegels komt gewassen uit
Duitsland en voor het aardewerk wordt de witte klei uit België gebruikt. De
v. d. Wals hebben een grote variatie in het maken van de aardewerkprodukten.
Daarnaast restaureren zij bijv. tableaus e.d.. De heer v. d. Wal heeft zelfs
een reparatie uit het jaar 1800 onder handen gehad. Prachtig werk zegt hij
zelf. Ook de tekeningen worden door hem zelf gemaakt. Veel architekten tonen
grote belangstelling voor v. d. Wals produkten. Men ziet de heer v. d. Wal
sr. die de algehele leiding van het bedrijf voert, niet met hoge witte boord
door de fabriek lopen, maar men kan hem in zijn werkjas in het bedrijf
aantreffen. Want, zo zegt hij, mijn werk is mijn hobby. En hij schildert nog
graag mee met zijn penseel.
Met een goed gevulde orderportefeuille en een
wijde blik op de toekomst, speelt in de heer v. d. Wal om over enkele jaren
misschien het bedrijf weer uit te breiden, hetwelk betekent dat er grotere
ovens moeten komen en 'n uitbreiding van het huidige personeelbezetting. In
betrekkelijk korte tijd bestaat er een internationale belangstelling - tot
ver over de landsgrenzen - voor de v. d. Wals "nije" tegel- en
aardewerkfabriek. |
Vragen, bijdragen, verbeteringen: e-mail info@fries-aardewerk.nl
